ISO 14001:2026 đã được công bố ngày 15/04/2026, thay thế phiên bản ISO 14001:2015. Phiên bản mới tiếp tục giữ nền tảng của hệ thống quản lý môi trường, đồng thời làm rõ hướng dẫn, tăng khả năng tích hợp với các hệ thống quản lý khác và nhấn mạnh hơn mối liên hệ giữa hoạt động doanh nghiệp với các điều kiện môi trường như biến đổi khí hậu, đa dạng sinh học và nguồn tài nguyên.
Vì sao doanh nghiệp nên lập kế hoạch sớm?
Chuyển đổi không chỉ là thay số phiên bản trong tài liệu. Doanh nghiệp cần xem xét các yêu cầu mới trong toàn bộ hệ thống, đánh giá xem quy trình hiện tại còn phù hợp không, cập nhật hồ sơ và bảo đảm nhân sự hiểu cách áp dụng.
Lập kế hoạch sớm giúp doanh nghiệp:
- Tránh dồn việc sửa tài liệu, đào tạo và đánh giá nội bộ vào sát hạn.
- Phát hiện sớm những nội dung cần cải thiện trong kiểm soát môi trường.
- Kết hợp chuyển đổi với các hoạt động cải tiến hoặc đánh giá giám sát định kỳ.
Lộ trình chuyển đổi ISO 14001:2015 sang ISO 14001:2026
| Giai đoạn | Công việc chính | Hồ sơ, kết quả cần có |
|---|---|---|
| 1. Thành lập nhóm chuyển đổi | Chỉ định người phụ trách; xác định các bộ phận liên quan; thống nhất mục tiêu và nguồn lực | Quyết định hoặc kế hoạch chuyển đổi |
| 2. Nghiên cứu tiêu chuẩn mới | Tiếp cận bản ISO 14001:2026 chính thức; phổ biến nội dung đến lãnh đạo và nhóm phụ trách môi trường | Danh sách người được phổ biến; bản tiêu chuẩn được kiểm soát |
| 3. Đánh giá khoảng cách | So sánh yêu cầu phiên bản 2026 với hệ thống hiện tại; xem xét bối cảnh, khía cạnh môi trường, nghĩa vụ tuân thủ, hoạt động vận hành và chuỗi giá trị liên quan | Bảng phân tích khoảng cách và danh mục hành động |
| 4. Cập nhật hệ thống | Sửa đổi chính sách, mục tiêu, quy trình, biểu mẫu và hướng dẫn cần thiết; bảo đảm các thay đổi phản ánh hoạt động thực tế | Tài liệu hệ thống được cập nhật và phê duyệt |
| 5. Triển khai và đào tạo | Hướng dẫn nhân sự liên quan; áp dụng các thay đổi; theo dõi kết quả và xử lý vấn đề phát sinh | Hồ sơ đào tạo, theo dõi vận hành và hành động khắc phục |
| 6. Đánh giá nội bộ, xem xét của lãnh đạo | Đánh giá mức độ đáp ứng phiên bản mới; xem xét kết quả, nguồn lực và các vấn đề còn tồn tại | Báo cáo đánh giá nội bộ; biên bản xem xét của lãnh đạo |
| 7. Đánh giá chuyển đổi | Thống nhất kế hoạch đánh giá với tổ chức chứng nhận; cung cấp hồ sơ và khắc phục phát hiện nếu có | Kết quả đánh giá và quyết định duy trì chứng nhận theo phiên bản mới |
Bước 1: Xác định đầu mối và phạm vi công việc
Lãnh đạo nên giao rõ trách nhiệm cho đại diện lãnh đạo hoặc bộ phận phụ trách môi trường. Nhóm chuyển đổi cần có sự tham gia của các đơn vị liên quan như sản xuất, kỹ thuật, nhân sự, mua hàng, kho và các bộ phận quản lý chất thải hoặc hóa chất.
Ngay từ đầu, doanh nghiệp nên xác định phạm vi hệ thống, địa điểm áp dụng, nguồn lực cần thiết và thời điểm dự kiến đánh giá chuyển đổi.
Bước 2: Đánh giá khoảng cách dựa trên hệ thống đang vận hành
Doanh nghiệp nên rà soát hệ thống hiện hành theo yêu cầu của bản ISO 14001:2026 chính thức. Việc rà soát có thể tập trung vào bối cảnh tổ chức, nhu cầu của các bên quan tâm, rủi ro và cơ hội, khía cạnh môi trường, nghĩa vụ tuân thủ, kiểm soát vận hành và đánh giá kết quả môi trường.
Phiên bản 2026 làm rõ hơn cách cân nhắc điều kiện môi trường địa phương và ảnh hưởng hai chiều giữa môi trường với hoạt động của tổ chức. Vì vậy, doanh nghiệp nên kiểm tra xem các yếu tố như khí hậu, nguồn nước, đa dạng sinh học hoặc sự khan hiếm tài nguyên có liên quan đến địa điểm và hoạt động của mình hay không. ISO cũng nhấn mạnh việc liên kết quản lý môi trường với mục tiêu, định hướng chiến lược và hoạt động kinh doanh.
Bước 3: Cập nhật tài liệu gắn với thực tế
Không cần sửa toàn bộ tài liệu nếu hệ thống hiện tại vẫn đáp ứng yêu cầu. Doanh nghiệp nên dựa trên kết quả phân tích khoảng cách để xác định tài liệu nào cần cập nhật, tài liệu nào có thể giữ nguyên và phần nào cần bổ sung hướng dẫn.
Các thay đổi cần được phản ánh vào cách làm việc thực tế, chẳng hạn như kiểm soát chất thải, sử dụng năng lượng và nguyên liệu, kiểm soát nhà thầu hoặc đánh giá các khía cạnh môi trường trong hoạt động mua hàng và sản xuất. Hướng dẫn mới chú trọng tính dễ hiểu và khả năng tích hợp, trong khi cấu trúc và mục tiêu cốt lõi của tiêu chuẩn vẫn được duy trì.
Bước 4: Đào tạo, đánh giá và khắc phục
Sau khi cập nhật, doanh nghiệp cần phổ biến những thay đổi có liên quan đến từng vị trí công việc. Tiếp đó, thực hiện đánh giá nội bộ để xác nhận các yêu cầu đã được áp dụng và bằng chứng vận hành được lưu giữ đầy đủ.
Nếu phát hiện điểm chưa phù hợp, cần xác định nguyên nhân, thực hiện hành động khắc phục và kiểm tra hiệu lực trước khi đánh giá chuyển đổi.
Thời điểm nên hoàn tất chuyển đổi
Doanh nghiệp nên trao đổi sớm với tổ chức chứng nhận đang cấp chứng chỉ để xác định hình thức đánh giá, thời gian dự kiến và yêu cầu hồ sơ. Mặc dù hạn cuối chuyển đổi là 30/04/2029, không nên chờ đến sát thời điểm này mới bắt đầu. Với doanh nghiệp cần chứng nhận mới, Global ACI quy định từ 31/10/2027, chứng nhận mới và chứng nhận lần đầu được công nhận chỉ có thể cấp theo ISO 14001:2026.
TQS CAM KẾT CHI PHÍ HỢP LÝ, TIẾT KIỆM NHẤT:
*Chi phí tư vấn của TQS luôn phù hợp theo nhu cầu của từng doanh nghiệp,với phương châm hỗ trợ tối đa và cắt giảm các chi phí phát sinh để đưa ra mức chi phí hợp lý nhất, tiết kiệm nhất theo từng quy mô và thực tế của doanh nghiệp.
LIÊN HỆ TQS ĐỂ ĐƯỢC HỖ TRỢ
Văn phòng Hà Nội: P301, tầng 3 tòa nhà Linh Trang, Số 6 Trần Quốc Hoàn, Phường Nghĩa Đô, TP. Hà Nội
Hotline: 0944 55 29 22
Email: tuvaniso.hanoi@gmail.com
